PIT w krajach Unii Europejskiej

Podstawę współczesnych systemów podatkowych stanowią podatki dochodowe, wykazujące wiele podobieństw w poszczególnych krajach Unii Europejskiej.

Podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) jest podatkiem osobistym – zindywidualizowanym, dopasowanym do zdolności płatniczej podatnika, uwzględniającym jego sytuację osobistą.
Opodatkowaniu a więc i rozliczaniu pit podlega całkowity dochód podatnika, uzyskiwany z różnych źródeł przychodów, po odliczeniu ulg podatkowych.

Najczęściej występujące źródła przychodów to: stosunek pracy, praca samodzielna, działalność gospodarcza, nieruchomości, kapitały pieniężne.

Przy ustalaniu dochodu do opodatkowania danego obywatela duże znaczenie ma: Jakie ulgi można odliczyć? Co można odliczyć od podatku? Co można odliczyć od dochodu? Brane są tu pod uwagę takie cechy, jak liczba dzieci, wiek podatnika, stan zdrowia, liczba osób na utrzymaniu. Są one uwzględniane przy zwolnieniach, ulgach i odliczeniach. W większości krajów stosuje się opodatkowanie ulgowe, m.in. kwotę wolną od podatku, możliwość Rozliczenia PIT z Małżonkiem, ulgi podatkowe dla podatników samotnie wychowujących dzieci. Wysokość kwot zwolnionych z obciążenia podatkiem dochodowym jest różna w poszczególnych krajach członkowskich, można je oceniać z uwzględnieniem minimalnych czy też średnich zarobków w danym kraju. Wysokość tych kwot na ogół rośnie wraz ze wzrostem poziomu zamożności społeczeństwa. Największa jest ona w Szwecji, a mniejsza – w najzamożniejszym społeczeństwie Unii Europejskiej, tj. w Luksemburgu. W kilku krajach – w Bułgarii, na Węgrzech – nie występuje kwota wolna od opodatkowania, ani zerowa stawka podatku.

Podmiotem podatku pozostają osoby fizyczne. W większości krajów członkowskich istnieją różne zasady opodatkowania rezydentów i nierezydentów. Istnieje nieograniczony i ograniczony obowiązek podatkowy. Nieograniczony obowiązek podatkowy dotyczy rezydentów, czyli osób, których miejsce zamieszkania znajduje się w kraju. Z kolei ograniczony obowiązek podatkowy ma zastosowanie do nierezydentów, czyli osób fizycznch niemających na terytorium kraju miejsca zamieszkania.

Przy opodatkowaniu dochodów pochodzących z pracy przyjmuje się faktycznie otrzymane środki pieniężne, koszty zaś są najczęściej ustalane ryczałtowo. Stawki podatku dochodowego pobieranego od osób fizycznych w krajach członkowskich Unii Europejskiej są bardzo zróżnicowane. Trudno jest porównywać Stawki podatkowe także ze względu na różną rozpiętość progów podatkowych, co wynika z liczby stosowanych stawek. Stawki podatku PIT są najczęściej stawkami progresywnymi (choć jest kilka wyjątków), zależnymi od wielkości dochodów. Ich zastosowanie wynika z osobistego charakteru tego podatku, w progresji bowiem bierze się pod uwagę przede wszystkim zdolność płatniczą podatnika. Decydujące znaczenie ma skala progresji, wysokość poszczególnych stawek (szczególnie początkowej i najwyższej) oraz możliwość potrąceń od kwoty podatku.