Ulga z tytułu wpłat na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego (IKZE)

IKZE to forma indywidualnego i dobrowolnego oszczędzania na emeryturę w ramach III filaru, powiązana z ulgami podatkowymi. Zbierając środki na IKZE liczymy na wyższą emeryturę oraz na niższy podatek do zapłacenia fiskusowi.

IKZE można założyć bez względu na to, czy oszczędza się środki na indywidualnym koncie emerytalnym (IKE) i czy jest się uczestnikiem pracowniczego programu emerytalnego (PPE). Prawo do oszczędzania na IKZE ma każdy, kto ukończył 16 lat. Osoby małoletnie mogą dokonywać wpłat na IKZE tylko w latach, w których uzyskiwały dochody z pracy wykonywanej na podstawie umowy o pracę.

Przepisy nie przewidują możliwości prowadzenia wspólnego konta np. dla małżonków, IKZE ma charakter wyłącznie osobisty.

Wpłaty na IKZE są objęte limitem, który w roku kalendarzowym wynosi 1,2 – krotności przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok. W 2014 r. limit ten wynosił 4495,20 zł. Osoby małoletnie dodatkowo limit tych wpłat mają ograniczony do wysokości uzyskanych w roku podatkowym dochodów z pracy wykonywanej na podstawie umowy o pracę.

Kwoty wpłacane do IKZE podatnik może odliczyć od podstawy opodatkowania w rozliczeniu pit, jednak nie może to być kwota wyższa niż przewiduje limit na dany rok. W roku 2014 wynosi on 4495,20 zł. Odliczenia wpłat na IKZE dokonuje się w rozliczeniu rocznym pit: PIT-28, PIT-36, PIT-36L lub PIT-37, składanym przez podatnika za dany rok podatkowy.

Przykład: Wpłacając na IKZE  200 zł miesięcznie przez rok uzbieramy 2400zł. O taką właśnie kwotę możemy pomniejszyć dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż suma wpłat nie przekroczyła limitu rocznej kwoty wpłat na IKZE w 2014 roku (4495,20 zł). Obniżenie kwoty podatku będzie zależało od tego, w jakim progu podatkowym znajdą się nasze dochody. Jeśli dochody mieszczą się w skali 18%, zapłacimy podatek niższy o 432 zł, jeśli wejdziemy w II próg podatkowy 32%, możemy obniżyć swój podatek  nawet o 768 zł.

Maksymalna kwota, o jaką można obniżyć podatek może wynieść w 2014 roku  1438,46 zł – będzie to miało miejsce w przypadku, gdy wpłacimy do IKZE 4495,20 zł w ciągu roku i jednocześnie jesteśmy w II progu podatkowym, czyli nasze dochody przekraczają 85 528,00 zł.

 

Wypłata środków zgromadzonych na IKZE może nastąpić wyłącznie:

1) na wniosek oszczędzającego, po osiągnięciu przez niego wieku 65 lat oraz pod warunkiem dokonywania wpłat na IKZE przez co najmniej 5 lat kalendarzowych,

2) na wniosek osoby uprawnionej – w przypadku śmierci oszczędzającego.

Przychody oszczędzającego, jak i przychody osoby uprawnionej po śmierci oszczędzającego z tytułu wypłaty środków z IKZE opodatkowane są 10% zryczałtowanym podatkiem dochodowym.

Przeniesienie środków zgromadzonych na IKZE możliwe jest tylko do innej instytucji prowadzącej IKZE, z którą oszczędzający zawarł umowę o prowadzenie konta. Zwolnione od podatku dochodowego od osób fizycznych są wypłaty transferowe środków zgromadzonych przez oszczędzającego na IKZE:

• pomiędzy instytucjami finansowymi prowadzącymi IKZE,

• na IKZE osoby uprawnionej, po śmierci oszczędzającego,

• w postępowaniu likwidacyjnym lub upadłościowym na IKZE oszczędzającego.

Zwrotu w całości środków zgromadzonych na IKZE  następuje w razie wypowiedzenia umowy o prowadzenie IKZE przez którąkolwiek ze stron. Zwrot środków zgromadzonych na IKZE następuje tylko, gdy oszczędzający nie nabył prawa do wypłaty tych środków (nie ukończył 65 lat i nie dokonywał wpłat na IKZE co najmniej w 5 latach kalendarzowych), albo nie dokonał dyspozycji wypłaty transferowej. Zwrócone kwoty z IKZE łączy się z innymi dochodami uzyskanymi w roku podatkowym i opodatkowuje według skali podatkowej. Jeżeli łączny dochód podlegający opodatkowaniu nie przekracza 85 528 zł, stawka podatku wynosi 18%, natomiast jeżeli przekracza kwotę 85 528 zł, nadwyżka ponad tę kwotę podlega opodatkowaniu stawką 32%.

Przykład: Pan Marian zgromadził na IKZE 70 000 zł, jednak zdecydował się na ich zwrot przed osiągnięciem 65 roku życia. Jeżeli w tym roku podatkowym nie osiągnął on innych dochodów opodatkowanych wg skali podatkowej, to zapłaci 12 044 zł podatku, tj. 70 000 zł x 18% – 556,02 zł (po zaokrągleniu). Natomiast w przypadku wypłaty środków po ukończeniu 65 roku życia oraz pod warunkiem dokonywania wpłat na IKZE co najmniej w 5 latach kalendarzowych Pan Marian zapłaciłby 7000 zł podatku, tj. 70 000 zł x 10%.

 

Podstawa prawna:

• ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych i indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego (Dz. U. z 2004 r., nr 116, poz. 1205 z późn. zm.);

• ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.)